وبلاگ خبري ارمغان

قديمي‌ترين بناي دوران اسلامي در خراسان به توجه، مرمت و استحكام بخشي احتياج دارد. فريمان در روستاي سنگ بست مقبره‌اي قرار دارد كه منتسب به امير اسلان جاذب است.

اين بنا كه در مدخل جنوبي دشت توس قرار دارد به دستور والي و سپهسالار توس، امير اسلان جاذب كه از سرداران سلطان محمود غزنوي بود ساخت شده است. تاريخ ساخت بنا احتمالاً‌ سالهاي 420 ه ـق بوده است.

اين بنا به صورت چهارتاقي در پايين است كه در بالاتر تبديل به هشت ضلعي شده و سپس گنبد آجري زيبايي بر فراز آن قرار گرفته است.

هر چند اين بنا در گذر ايام و به مرور زمان آسيب‌هاي جدي ديده است، اما فضاي داخلي آن با نقش‌هاي هنري زيبايي منقوش شده است كه هنوز نيز چشم نواز است.

كتيبه نويسي و گچبري قديمي از ديگر ويژگي‌هاي اين بناست.

در كنار گنبد نيز گوشواره‌اي مشبك قرار دارد و در زير گنبد هم كلمه محمود با خط كوفي تكرار شده كه بر زيبايي بنا افزوده است.

اين مقبره در كنار ميل اياز تنها آثار باقيمانده از مجموع تاريخي سنگ بست است كه از گزند توفان زمان و غارت دزدان آثار تاريخي مصون مانده است.

سنگ بست يكي از مناطق اصلي جاده ابريشم بوده است كه در محل تلاقي راه‌هاي نيشابور، مرو، مهستان، توس و هرات قرار گرفته است و همين موقعيت استراتژيك باعث شده است تا درزمان‌هاي گذشته آبادي بزرگي محسوب شود.

اين مجموعه تاريخي در سال 1310 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است، اما سالهاست كه در انتظار مرمت مجدد باقي‌ مانده است. مقبره امير اسلان جاذب و دركنار آن ميل اياز و كاروانسراي رباط سنگ مي‌توانند با كمي رسيدگي كانون توجه گردشگران داخلي و خارجي را فراهم آورد.

مدير اداره ميراث فرهنگي و گردشگري چناران درباره اين اثر تاريخي به خبرنگار ايسنا گفت: مقبره اسلان جاذب يك اثر تاريخي با قدمت بالاست كه در يك محوطه تاريخي قرار گرفته است.

علي فرخي افزود: منطقه سنگ بست به دليل اينكه در حد فاصله مسير اصلي جاده ابريشم با جاده‌هاي فرعي توس و هرات قرار داشته است داراي آثار گرانبهايي است كه در صورت رسيدگي مي‌تواند تبديل به يك منطقه تاريخي شود.

وي وجود كاروانسرا، ميل اياز و مقبره اسلان جاذب را از جمله آثار باقيمانده و آشكار اين منطقه خواند و گفت: در صورت اختصاص بودجه براي بررسي و كاوش‌هاي باستان شناختي اين منطقه قابليت تبديل به يك محوطه تاريخي بزرگ را دارد.

فرخي از انعقاد قرارداد مطالعات ژيوفيزيك اين محوطه خبر داد.

مدير ميراث فرهنگي فريمان بودجه‌هاي فعلي را تنها پاسخگوي نگهداري اين اثر تاريخي خواند.