وبلاگ خبري ارمغان

تنوع اقليمي ، نوع و جنس خاک در عرصه پهناوري که ايران نام دارد، شگفتي هاي طبيعي فراواني را خلق کرده است که يک مجموعه عظيم آن ، وجود گياهان بومي در کشورمان است که بسياري از آنها باوجود منحصر بودن در دنيا حتي تاکنون شناخته نشده اند و آن دسته هم که شناسايي شده اند در يک مجموعه يا دايره المعارف گردآوري نشده اند.وجود اين گياهان بومي و بررسي خواص درماني و دارويي آنها انگيزه اي براي يک گروه از محققان جوان کرماني بوده است تا با پژوهش در خواص درماني سه گونه گياهي خاص مناطق گرمسيري (در استان کرمان) به نتايج قابل تحسيني در درمان ديابت ، کنترل بيماري صرع و تقويت سيستم ايمني بدن دست يابند.
دستاوردهاي اين مبتکران شگفتي جهانيان را نيز برانگيخت و آنها را شايسته احراز رتبه مربوط به طرح برتر در شاخه فارماکولوژي در کنفرانس بين المللي داروسازي ملي مصر کرد؛ البته کسب چنين جايگاه شايسته اي براي اين جوانان مقطع پيش دانشگاهي نه تنها در کشور هيچ گونه انعکاس خبري نداشت ، بلکه واقعيت تلخ سکوت مسوولان ذي ربط را در قبال نخبگان کشورمان ، دوباره زنده کرد!؟
يک گروه چهار نفره (سميه کاظمي ، امين پورهمتي ، مريم ايرانمنش و بهروز اميري) از 2سال پيش با مشاهده اثرات گياهان دارويي در استان کرمان ، در درمان بيماري هاي صعب العلاج کهنسالان بومي کرماني به بررسي و تحقيق روي سه گونه گياهي (هندوانه ابوجهل ، انغوزه و آمونياکيوم) پرداختند.
اين افراد همگي در آستانه ورود به دانشگاه هستند و قصد دارند با تحصيل در رشته داروسازي ، مجوزهاي علمي بيشتري براي توسعه تحقيقات خود کسب کنند.
اين مبتکران جوان کرماني با کسب رتبه طرح برتر در کنفرانس بين المللي داروسازي مصر نه تنها موفق به کسب دکتري افتخاري داروسازي شده اند، بلکه مدال طلاي داروسازان جوان را نيز بزودي در سميناري که در دبي برگزار مي شود، دريافت خواهند کرد و البته بايد منتظر موفقيت بعدي اين گروه در کنفرانس BPC 2005منچستر (انگليس) نيز به واسطه انجام تحقيقاتي روي 10نوع گياه بومي ديگر باشيم.

هندوانه تلخ ، دشمن ديابت
هندوانه ابوجهل مسلما خوردني نيست ، يعني نه تنها از طعم تلخ و بويي بسيار تند برخوردار است ، بلکه به علت وجود OLEOدر آن که نوعي هيستامين است ، مي تواند موجبات افزايش بيش از حد فشار و قند خون و بروز سکته را در فرد فراهم کند.
سميه کاظمي با اشاره به تحقيقات گروه پژوهشي پيک (Paik) بر اثرات درماني اين هندوانه مي گويد: در اين هندوانه هيستامين به مقدار زيادي وجود دارد که مي تواند از طريق پوست (به صورت موضعي) جذب و محرکي براي ترشح انسولين در بدن محسوب شود که مسلما استفاده آن از سوي افراد مبتلا به ديابت ، به صورت پماد يا حتي به شکل بومي يعني به صورت رنده شده و مخلوط با آب ، به افزايش توليد انسولين در بدن منجر شود و حتي بررسي هاي انجام شده از درمان ديابت در افراد بومي منطقه به دنبال مصرف روزانه معجون فوق به مدت 6ماه تا يک سال خبر مي دهد.
وي در مقايسه مزيتهاي اين نوع درمان گياهي نسبت به درمان شيميايي ديابت ، مي افزايد: در حال حاضر به افراد ديابتي داروهايي چون انسولين ، گولار و NPHحداقل 3نوبت در روز تزريق مي شود که البته اين داروها محرک توليد انسولين در بدن نيستند، در حالي که در طرح ارائه شده ما، داروي گياهي ، محرکي براي ترشح انسولين در بدن محسوب مي شود.

درمان صرع در مراحل اوليه
دومين گياه مورد بررسي در طرح برتر کنفرانس بين المللي داروسازي مصر انغوزه (Ferulaassafoetidal) است که به صورت بوته در بعضي نقاط گرمسير مي رويد. امين پورهمتي با اشاره به اثرات درماني ملکول هاي آلي موجود در انغوزه مي گويد: در اين گياه ، ملکول آسپرژين که از ملکول هاي آلي محسوب مي شود، وجود دارد که با اضافه کردن مقداري نيترات به دو طرف آن مي توان به ترکيب دارويي موثري براي پيشگيري و درمان صرع البته در مراحل اوليه بيماري دست يافت.
البته اين تحقيقات تاکنون روي ميمون هايي که دچار صرع شده بودند، آزمايش شد و بر ميمون هايي که نزديک به مرحله حاد بودند تاثير مثبت نداشت ، ولي در مراحل اوليه بيماري مي تواند به درمان آن کمک کند.
گفتني است مجوز انجام آزمايش هاي انساني اين ترکيب پس از کسب رتبه علمي آکادميک در رشته داروسازي توسط مرکز تحقيقات هاي تک و نيز پژوهشکده پليمر بايد به ما داده شود. وي همچنين با اشاره به تنها داروي طبيعي موجود براي اين بيماري ادامه مي دهد: در حال حاضر براي پيشگيري از بيماري صرع از کمبوجا استفاده مي شود که نوعي قارچ بيولوژيکي است و در روسيه از آن به عنوان طعم دهنده چاي استفاده مي کنند. به اين ترتيب انغوزه تنها داروي درماني با ريشه طبيعي براي بيماري صرع محسوب مي شود.

مقابله با بمب هاي بيولوژيک
حتما نام ويروس ايبولا را شنيده ايد. اين ويروس نه تنها 8نوع بيماري را در افراد و بخصوص در کودکان ايجاد مي کند، بلکه اثرات تخريبي وحشتناکي را نيز مي تواند در بمبهاي بيولوژيک ايجاد کند.
مريم ايرانمنش در اين ارتباط مي گويد: گياه آمونياکيوم که متشکل از نيترات هاست و در مناطق گرمسير کشور مي رويد، به علت داشتن مقادير زيادي نيترات مي تواند سيستم ايمني بدن را در مقابل برخي ويروس ها چون ايبولا مقاوم کند؛ البته اين آزمايش ها نيز تاکنون روي موشهاي آزمايشگاهي انجام شده است.
با اين حال شايد بتوان با تکميل آزمايش ها در آينده از ترکيبات اين گياه به عنوان نوعي خنثي کننده اثرات بمبهاي بيولوژيک نيز نام برد.

فراهم بودن شرايط توليد صنعتي
خوشبختانه با بررسي شرايط توليد صنعتي داروهاي گفته شده زمينه براي توليد آزمايشگاهي آنها نيز در کشور فراهم شده است.
سميه کاظمي مي افزايد: با بررسي شرايط رشد، درجه هوا، خشکي هوا، ميکروارگانيسم هاي موجود در خاک و نيز در نظر گرفتن محيط کشت مناسب (استفاده از سنگ ناتروليت) موفق شديم به شرايط آزمايشگاهي مناسب براي کشت 3گياه گفته شده دست پيدا کنيم.

سکوت تلخ مسوولان
مرکز تحقيقات داروسازي مصر پس از برگزاري کنفرانس ، با عنايت به منحصر به فرد بودن اثرات درماني و دارويي مورد بررسي تيم اعزامي جوان ايراني ، پيشنهاد خريد امتياز تحقيقات انجام شده براي توليد صنعتي وسيع در مصر را مي دهد که البته اين محققان نمي پذيرند؛ چرا که عزم خود را جزم کرده اند تا در ايران به توسعه دامنه تحقيقات خود و حتي گردآوري يک مجموعه دايره المعارف علمي و معتبر از گياهان ناياب کرمان بپردازند و با تامين هزينه هاي توليد صنعتي آن ، به صورت شخصي ، لذت و افتخار اين دستاوردها را با هموطنانشان سهيم شوند.
وليکن اين پرسش هنوز بي پاسخ مانده است که آيا ما همچنان بايد نظاره گر تحسين و اشتياق خارجي ها از مبتکران و نخبگان کشورمان و البته در بسياري موارد، بهره مندي آنها از اين ذهن هاي خلاق باشيم؟